| MIASTO BROUMOV |
|
Na historię Broumova wywarły wpływ dwa fakty: siedemset lat działalności zakonu benedyktyńskiego oraz rozwój przemysłu tkackiego, skierowanego na handel w głab Czech i sąsiadującego Śląska. W wyniku kolonizacyjnej działalności opactwa benedyktyńskiego, prawdopodobnie w 1255 roku, został Broumov uznany jako ośrodek handlu, zwłaszcza wyrobów włókienniczych i rzemieślniczych, zarządzany przez benedyktynów. Karol IV w roku 1348 nadał mieszkańcom opactwa broumovskiego takie same prawa, jakie mieli mieszkańcy miast królewskich: Kłodzka oraz Hradec Králové. Do dzisiaj miasto Broumov zachowało swój dawny historyczny charakter i kształt jak wiekszość miast śląskich, charakteryzujących się dwoma głównymi ulicami, przechodzącymi na całej swej długości przez tereny zabudowane. Ograniczały one z obu stron wielkie targowisko i łączyły się po obydwóch przeciwległych stronach dróg wylotowych zamykanych bramami. Na skraju skalnego urwiska zostało przez opata wyznaczone miejsce dla budowy grodu i kościoła. Pod murami obronnymi znajdowało się podgrodzie z młynami, ufortyfikowanym folwarkiem, z tkackim zapleczem, łaźnią i szpitalem. 
W wyniku licznych pożarów uległa zniszczeniu średniowieczna architektoniczna zabudowa miasta, z wyjątkiem kościoła Panny Maryi. W 1306 roku gród został odnowiony a w połowie XIV wieku opat zakonu benedyktyńskiego postanowił przebudować go na ufortyfikowany klasztor z kościołem św. Wojciecha. W podobny sposób został zbudowany tez z kamienia kościół św. Piotra i Pawła. Budowanie murów obronnych rozpoczęli mieszczanie już w 1357 roku i dzięke olbrzymiemu wysiłkowi budowa została zakończona przed rokiem 1380. Mimo, ze z pierwotnej architektury wystroju klasztoru i kościołów zachowały się niewielkie fragmenty, Broumov w XIV wieku był jednym z najważniejszych ośrodków kulturalnych w pólnocnowschodnich Czechach. Zmiany stylu życia mieszkańców Broumova znalazły swoje odbicie w architekturze miasta, mianowicie w budowie kamiennych domów na rynku i w przyległych ulicach. Po pzarze miasta w 1549 roku klasztor został odbudowany w stylu renesansowym. W epoce baroku nastapił wszechstronny rozwój broumovskiego opactwa. Po zniczczeniach w okresie wojny trzydiestoletniej, dzięki przedsiębiorczości opatów Tomasza Sartoria (1663 - 1700) i Otmara Zinkeho (1700 - 1738), zwiększono wymagania w stosunku do poddanych, uzyskując w ten sposób szybki rozwój gospodarczy opactwa i miasta. 
Dużym wkładem pracy rozbudowano obiekty klasztorne, kościoły i rezydencje. Wyżej wymienione obiekty zostały odnowione według projektów Marcina Allia oraz budowniczych Krzysztofa Dientzenhofera. Pod ich kierownictwem zostały wybudowane: gimnazjum klasztorne, apteka oraz tarasy o podwórza. Szczyt rozbudowy klasztoru i miasta przypada na lata 1728 - 38. Okres wojen śląskich i pruskiego zaboru Kłodzka i Śląska przyczyniły się do zerwania wielowiekowych kontaktów handlowych i kulturalnych miasta ze Ślą skiem i Kłodzkiem. Wywarło to zgubny wpływ na całe opactwo. Wszelkie prace budowlane zostały ograniczone jedynie do niezbędnych napraw po zaistniałych pożarach i działaniach wojennych w latach 1757 - 1779. Barokowa architektura zachowała się na terenie Broumova i okolic aż do XIX wieku. W związku z rozwojem stosunków społecznych w I połowie XIX wieku nastąpily w Broumovie duże zmiany. Miasto rozbudowalo się, wychodząc poza obwarowania murów obronnych, zbudowno wiele willi, domów czynszowych i obiektów przemysłowych. Praktyczny styl myślenia mieszczan Broumova przyczynił się do nowego obrazu miasta, który harmonijnie łączył w sobie dawne elementy architektoniczne z nową zabudową miasta i okolic. Szybki rozwój przemysłu tekstylnego spowodował pewne naruszenie dawnej architektury miasta. Najbardziej jednak ucierpiała ona po II wojnie światowej, kiedy to burzono stare domy a wspaniałe zabytki pozostawiono własnemu losowi. |